Nese jepni prone me qira ne Kosove, jeni te detyruar te paguani tatim mbi te ardhurat qe fitoni. Me normen 9% ne burim, eshte e rendesishme te kuptoni se kush e paguan, si llogaritet, cilat shpenzime zbriten, dhe cilat jane pasojat e mosdeklarimit. Ky udhezues mbulon te gjitha aspektet e tatimit ne qira.
Tatimi ne te ardhurat nga qiraja eshte nje tatim qe aplikohet mbi te ardhurat qe nje person ose biznes fiton nga dhenia e prones me qira. Ne Kosove, ky tatim rregullohet me Ligjin per Tatimin ne te Ardhurat Personale dhe Ligjin per Tatimin ne te Ardhurat e Korporatave.
Norma e tatimit eshte 9% mbi te ardhurat bruto nga qiraja. Ky tatim mbahet ne burim (withholding tax) nga qiramarresi nese ai eshte person juridik. Nese qiramarresi eshte person fizik, qiradheneasi ka detyrimin te deklaroje vete te ardhurat dhe te paguaje tatimin.
Aplikohet mbi te ardhurat bruto nga qiraja. Eshte tatim perfundimtar per personat fizike.
Qiramarresi (nese eshte kompani) e mban ne burim. Qiradheneasi deklaron nese qiramarresi eshte individ.
Qiraja mujore: 500 EUR. Qiramarresi eshte nje SHPK.
Tatimi ne burim: 500 x 9% = 45 EUR (mbahet nga kompania)
Qiradheneasi merr: 500 - 45 = 455 EUR neto
Kompania ia paguan 45 EUR ATK-se deri me daten 15 te muajit pasardhes.
Qiraja mujore: 300 EUR. Qiramarresi eshte nje individ/familje.
Qiradheneasi merr 300 EUR te plota nga qiramarresi.
Te ardhurat vjetore nga qiraja: 300 x 12 = 3,600 EUR
Qiradheneasi deklaron 3,600 EUR ne deklaraten vjetore dhe paguan 324 EUR tatim (9%).
Cdo person qe jep prone me qira duhet te regjistrohet ne ATK si tatimpagues. Kjo perfshine edhe personat fizike qe nuk kane biznes te regjistruar por marrin te ardhura nga qiraja.
Kontrata e qirase duhet te jete me shkrim dhe te permbaje shumen e qirase, periudhen, dhe te dhenat e paleve. ATK-ja mund ta kerkoje si prove gjate inspektimit.
Tatimi prej 9% llogaritet mbi te ardhurat bruto nga qiraja. Nese qiramarresi eshte kompani, ai e mban tatimin ne burim dhe ia paguan ATK-se. Perndryshe, qiradheneasi deklaron vete.
Te ardhurat nga qiraja deklarohen ne deklaraten vjetore te te ardhurave personale. Afati eshte 31 mars i vitit pasardhes. Tatimi i mbajtur ne burim raportohet mujorisht.
Ligji lejon qe disa shpenzime te lidhura drejtperdrejt me pronen te zbriten nga te ardhurat bruto te qirase perpara llogaritjes se tatimit. Eshte e rendesishme te mbani faturat dhe dokumentacionin per te gjitha shpenzimet.
| Shpenzimi | Pershkrimi |
|---|---|
| Riparime dhe mirembajtje | Kostot e riparimit te catise, ngrohjes, instalimeve elektrike, etj. |
| Sigurimi i prones | Primi i sigurimit per pronen qe jepet me qira |
| Tatimi ne prone | Tatimi komunal ne prone qe paguhet per ate prone |
| Amortizimi i nderteses | Zbritja per amortizimin e nderteses (jo tokes) sipas normave |
| Shpenzimet per menaxhimin e prones | Pagesat per agjensi imobiliare ose menaxhere prone |
| Shpenzimet komunale (nese i mbulon pronari) | Uje, energji, pastrim, nese nuk i paguan qiramarresi |
ATK-ja ka intensifikuar kontrollet mbi te ardhurat nga qiraja. Mosdeklarimi ose nenvleresimi i te ardhurave sjell gjoba te renda dhe kamate vonesash.
| Shkelja | Gjoba / Pasoja |
|---|---|
| Mosdeklarimi i te ardhurave nga qiraja | Gjobe 100-500 EUR + tatimi i papaguar |
| Vonese ne pagesen e tatimit | Kamate vonesash 1% per muaj |
| Mosleshimi i kontrates me shkrim | Gjobe administrative + vleresim i tatimit nga ATK |
| Nenvleresimi i te ardhurave nga qiraja | 25% e shumes se nenvleresuar + tatimi |
| Mosmbajtja e tatimit ne burim (per kompani) | Gjobe + pagesa e tatimit te pambajtur + kamate |
Kujdes: ATK-ja perdor te dhena nga kadastri, bankat, dhe burime te tjera per te identifikuar pronat qe jepen me qira por nuk deklarohen. Eshte shume me mire te deklaroni vullnetarisht sesa te zbuloheni gjate inspektimit.
Tatimi ne te ardhurat nga qiraja ne Kosove eshte 9% mbi te ardhurat bruto nga qiraja. Ky tatim mbahet ne burim nga qiramarresit qe jane persona juridike, ose deklarohet vete nga qiradhenesat nese qiramarresi eshte person fizik.
Detyrimi per mbajtjen dhe pagesen e tatimit ne burim eshte i qiramarresit nese ai eshte person juridik (kompani, OJQ, institucion). Nese qiramarresi eshte person fizik, qiradheneasi eshte pergjegjes per deklarimin dhe pagesen e tatimit.
Po, ligji lejon zbritjen e shpenzimeve te lidhura drejtperdrejt me pronen qe jepet me qira. Keto perfshijne riparime, mirembajtje, sigurimin e prones, tatimin ne prone, dhe amortizimin e nderteses.
Per bizneset qe japin prona me qira ose qe kane detyrime per mbajtjen e tatimit ne burim, Klikont ofron mjete te fuqishme per automatizimin e llogaritjeve dhe deklarimeve.
Llogaritje 9% ne burim, ndjekje kontratash, raporte per ATK-ne.