Kosova ka potencial te konsiderueshem per eksport, vecanerisht ne sektoret e metaleve, ushqimit, tekstilit, dhe sherbimeve IT. Me marreveshjet tregtare CEFTA dhe SAA, produktet kosovare kane qasje ne miliona konsumatore. Ky udhezues ju tregon si te filloni.
Marreveshja e Tregtise se Lire te Europes Qendrore. Kosova eshte anetare qe nga 2007. Lejon eksport pa tarifa doganore ne Shqiperi, Maqedoni te Veriut, Serbi, Mali te Zi, Bosnje, dhe Moldavi.
Perfitimi: 0% tarife doganore per shumicen e produkteve
Marreveshja e Stabilizim-Asociimit me Bashkimin Europian. Lejon qasje preferenciale ne tregun e BE-se per produktet kosovare me tarifa te reduktuara ose zero.
Perfitimi: Tarifa te reduktuara ose zero per shumicen e mallrave ne BE
Disa vende jashte BE-se ofrojne tarifa preferenciale per produktet nga vendet ne zhvillim, perfshire Kosoven.
Perfitimi: Tarifa te uleta ne tregje te caktuara nderkombetare
| Dokumenti | Pershkrimi |
|---|---|
| Fatura tregtare (Commercial Invoice) | Pershkruan mallrat, cmimin, sasine, kushtet e pageses, dhe te dhenat e bleresit dhe shitesit |
| Lista e paketimit (Packing List) | Detajon permbajtjen e cdo pakete: pesha, dimensionet, dhe numri i njësive |
| Certifikata e origjines | Verteton qe mallrat jane prodhuar ne Kosove. E nevojshme per te perfituar tarifa preferenciale nen CEFTA ose SAA |
| Deklarata doganore e eksportit (EX1) | Formulari zyrtar qe paraqitet ne Doganen e Kosoves per te autorizuar eksportin |
| Dokumenti i transportit (CMR/B/L) | Kontrata e transportit. CMR per transport toksor, Bill of Lading per transport detar |
| Certifikata fitosanitare/veterinare | E nevojshme per produkte bujqesore, ushqimore, ose me origjine shtazore. Leshon AUVK |
| Sektori | Produktet | Tregjet |
|---|---|---|
| Metalet dhe mineralet | Nikel, plumb, zink, feronikeli | BE, Turqi, Kine |
| Produktet ushqimore | Mjalte, recel, lengje frutash, bime mjekesore | BE, Rajoni, SHBA |
| Veshjet dhe tekstili | Veshje te gatshme, perpunim tekstili (CMT) | BE (Gjermani, Itali) |
| Produktet e drurit | Mobilie, dyer, dritare, pelet | Rajoni, BE |
| Plastika dhe goma | Produkte plastike, ambalazh | Rajoni (CEFTA) |
| Sherbimet IT | Softuer, zhvillim web, BPO | BE, SHBA, Rajoni |
Teknikishtë, po, CEFTA lejon tregti te lire mes te gjitha anetareve. Megjithate, ne praktike ka pasur pengesa per eksportuesit kosovar ne Serbi. Situata vazhdon te permiresohst, por rekomandohet te verifikoni kushtet aktuale para cdo dergese.
Nuk eshte e detyrueshme te jeni te regjistruar per TVSH per te eksportuar, por eshte shume e rekomandueshme. Pa regjistrim TVSH, nuk mund te ktheni TVSH-ne e paguar per inputet (lendet e para, transportin, etj.), qe rrit koston tuaj.
Merrni pjese ne panaire nderkombetare (KIESA organizon pjesemarrje te subvencionuara), regjistrohuni ne platforma si Alibaba ose Europages, kontaktoni dhomat e tregtise ne vendet e synuara, dhe perdorni rrjetet sociale profesionale si LinkedIn.
Nga momenti qe mallrat jane gati, procesi doganor zakonisht zgjat 1-3 dite pune ne Kosove. Transporti varion: 1-3 dite per CEFTA, 3-7 dite per BE me transport toksor, dhe 2-4 jave per tregje me te largeta.
Klikont gjurmon inventarin per eksport, gjeneron fatura tregtare, menaxhon porosi nga bleres te ndryshem, dhe trajton kontabilitetin me TVSH 0% per eksporte. Gjithcka ne nje platforme te vetme.
Inventar, fatura tregtare, kontabilitet me TVSH 0%, dhe raporte eksporti. Gjithcka ne nje platforme.