Nese importoni mallra ne Kosove, kuptimi i tarifave doganore, procedureve te importit, dhe dokumenteve te nevojshme eshte esencial per biznesin tuaj. Ky udhezues mbulon gjithcka nga tarifat dhe CEFTA deri te metodat e vleresimit doganor dhe modulin e Klikont per dogana.
Tarifat doganore jane taksa qe paguhen kur mallrat importohen ne Kosove. Ato llogariten si perqindje e vleres doganore te mallrave. Dogana e Kosoves (DK) administron mbledhjen e tarifave, akcizes ne import, dhe TVSH-se ne import.
Kosova perdor Nomenklaturen e Kombinuar (NK) te bazuar ne Sistemin e Harmonizuar (SH) per klasifikimin e mallrave. Cdo produkt ka nje kod tarifor qe percakton normen e tarifes doganore. Klasifikimi i sakte i mallrave eshte esencial per te paguar tarifen e duhur.
Vlera doganore: 10,000 EUR (vlera e mallrave + transport + sigurim)
Tarifa doganore (10%): 10,000 x 10% = 1,000 EUR
Akciza (nese aplikohet): sipas produktit
TVSH ne import (18%): (10,000 + 1,000) x 18% = 1,980 EUR
Totali per pagese ne dogane: 1,000 + 1,980 = 2,980 EUR (pa akcize)
Tarifat doganore ne Kosove variojne nga 0% deri ne 10%. Per mallrat nga vendet e CEFTA-s, tarifa eshte 0% me certifikate origjine. Tabela me poshte paraqet normat orientuese per kategorite kryesore.
| Kategoria | Tarifa | Shenime |
|---|---|---|
| Produkte industriale (te pergjithshme) | 0% - 10% | Shumica e produkteve industriale |
| Lende te para per prodhim | 0% - 2% | Tarifa te uleta per te nxitur prodhimin vendor |
| Makineri dhe pajisje | 0% - 5% | Tarifate uleta per investime |
| Produkte bujqesore | 5% - 10% | Tarifa me te larta per mbrojtje te prodhimit vendor |
| Automjete | 0% - 10% | Varesisht nga lloji dhe mosha |
| Elektronike dhe IT | 0% - 5% | Tarifa te uleta per teknologji |
| Tekstile dhe veshje | 5% - 10% | Tarifa mesatare |
| Mallra nga vendet CEFTA | 0% | Me certifikate origjine EUR.1 |
Kosova eshte anetare e CEFTA-s (Marreveshja e Tregtise se Lire te Evropes Qendrore) qe lejon tregti pa tarifa doganore mes vendeve anetare. Vendet e CEFTA-s perfshijne Shqiperine, Maqedonine e Veriut, Serbine, Malin e Zi, Bosnjen dhe Hercegovinen, dhe Moldavine.
0% tarife doganore per mallrat me certifikate origjine EUR.1 nga vendet anetare. Perfshine shumicen e produkteve industriale dhe bujqesore.
Kosova perfton nga Masa Autonome Tregtare (MAT) te BE-se qe lejojne eksport pa tarife ne tregun e BE-se per shumicen e produkteve. Importi nga BE tatohet me tarifa standarde.
Per te perfituar nga tarifat preferenciale CEFTA, duhet te keni certifikate origjine EUR.1 te vlefshme. Pa kete certifikate, mallrat do te tatohen me tarifa standarde edhe nese vijne nga nje vend CEFTA.
Para se te importoni, duhet te keni biznes te regjistruar ne ARBK, numer fiskal nga ATK, dhe numer EORI per operacione doganore. Regjistrimi ne Dogane behet nje here.
Siguroni faturen tregtare, listen e paketimit, dokumentin e transportit, certifikaten e origjines (nese aplikohet), dhe cdo licence/leje te nevojshme per produktin tuaj.
Mallrat mberrijne ne piken doganore te Kosoves (zakonisht Hani i Elezit, Vrmice, Merdare, ose terminalet doganore ne Prishtine/Prizren). Transportuesi paraqet dokumentet.
Deklarata doganore (Dokumenti Administrativ Unik) plotesohet elektronikisht ne sistemin ASYCUDA. Mund ta beni vete ose permes nje agjencie doganore te licencuar.
Dogana verifikon dokumentet dhe mund te inspektoje fizikisht mallrat. Vlera doganore llogaritet dhe percaktohen tarifat, akciza (nese aplikohet), dhe TVSH-ja.
Paguani tarifat doganore, akcizen (nese ka), dhe TVSH-ne ne import. Pas pageses, mallrat lirohen dhe mund te transportohen ne destinacionin final.
Per te importuar mallra ne Kosove, duhet te keni nje seri dokumentesh te plota dhe te sakta. Mungesa ose pasaktesia e dokumenteve mund te vonoje zhdoganimin dhe te sjelle gjoba.
Vlera doganore eshte baza mbi te cilen llogariten tarifat doganore. Dogana e Kosoves perdor gashte metoda te vleresimit, ne perputhje me rregullat e Organizates Boterore te Tregtise (OBT).
| Nr. | Metoda | Pershkrimi |
|---|---|---|
| 1 | Vlera e transaksionit | Cmimi i paguar ose per t'u paguar per mallrat e importuara. Kjo eshte metoda primare dhe me e zakonshme. |
| 2 | Vlera e transaksionit te mallrave identike | Vlera doganore e mallrave identike te importuara ne te njejten kohe ose afer. |
| 3 | Vlera e transaksionit te mallrave te ngjashme | Vlera doganore e mallrave te ngjashme (jo identike) te importuara ne kushte te krahasueshme. |
| 4 | Metoda deduktive | Cmimi i shitjes ne Kosove minus kostot vendore (transport, sigurim, fitim, tarifa). |
| 5 | Metoda e llogaritjes | Kosto e prodhimit plus fitim i arsyeshem dhe shpenzime te pergjithshme. |
| 6 | Metoda e fundit (fallback) | Perdoret kur asnje metode tjeter nuk aplikohet. Bazohet ne te dhenat e disponueshme. |
Tarifat doganore ne Kosove variojne nga 0% deri ne 10% te vleres doganore, varesisht nga lloji i produktit. Per mallrat nga vendet e CEFTA-s, tarifa eshte 0% me certifikate origjine.
Dokumentet kryesore jane: fatura tregtare, lista e paketimit, dokumenti i transportit, certifikata e origjines, deklarata doganore (DAU), dhe licence/leje importi per produkte te caktuara.
CEFTA lejon import pa tarifa doganore mes vendeve anetare. Per te perfituar, duhet siguruar certifikate origjine EUR.1 qe provon se malli eshte prodhuar ne vendin eksportues.
Moduli i doganave dhe importit ne Klikont eshte ndertuar posacerisht per bizneset importuese ne Kosove. Nga dokumentacioni deri te llogaritja e detyrimeve, gjithcka menaxhohet ne nje platforme te vetme.
Modul doganash, llogaritje tarifash, ndjekje dokumentesh, raporte te plota.