Mobingu (ngacmimi) ne vendin e punes eshte nje problem serioz qe ndikon ne shendetin e punonjesve dhe produktivitetin e biznesit. Ky artikull shpjegon kuadrin ligjor ne Kosove, format e mobingut, detyrimet e punedhenesit, dhe hapat per raportim.
Mobingu ne vendin e punes perfshine cdo sjellje te perseritur qe ka per qellim ose pasoje cenimin e dinjitetit te nje punonjesi. Nuk eshte thjesht nje konflikt i zakonshme mes kolegeve, por nje model i vazhdueshme i sjelljes qe krijon nje mjedis pune armiqesor.
Ne Kosove, Ligji i Punes (Ligji Nr. 03/L-212) dhe Ligji kunder Diskriminimit ofrojne baza ligjore per mbrojtjen nga mobingu. Inspektorati i Punes dhe gjykatat kane kompetence per trajtimin e ankesave.
Fyerje, tallje, kritika te vazhdueshme pa baze, perthashethima, perhaapje te thashethemeve, berthitje, dhe gjuhe ofenduese.
Perjashtimi nga takimet, mosdhenia e informacionit te nevojshem per pune, injorimi sistematik, pengimi i komunikimit me koleget.
Ngarkimi me detyra te pamundura ose te padenja, heqja e pergjegesive pa arsye, vleresime te padrejta, pengimi i avancimit ne karriere.
Komente, gjeste, ose veprime me natyre seksuale te padeshiruara. Perfshine kerkesa per favore seksuale ne kembim te perparimit ne pune.
Punedhenesi ka detyrim ligjor per te parandaluar dhe adresuar mobingun ne vendin e punes. Mosvepimi mund te rezultoje ne pergjegesi ligjore per punedhenesin.
Nese jeni duke perjetuar mobingu ne pune, eshte e rendesishme te veproni. Dokumentoni cdo incident (data, ora, cfare ndodhi, deshmitaret) dhe raportoni permes kanaleve te meposhtme.
Raportoni tek menaxheri juaj, departamenti i BNj-se, ose perdorni mekanizmin e brendshem te ankesave. Kjo duhet te jete hapi i pare.
Nese kompania nuk vepron, paraqitni ankese ne Inspektoratin e Punes qe ka kompetence te inspektoje dhe gjobite punedhenesin.
Ombudspersoni mund te ndermjetesoje dhe te beje rekomandime per trajtimin e rastit, vecanerisht ne rastet e diskriminimit.
Nese te gjitha kanalet e tjera deshtojne, mund te ngrini padi ne gjykate per kompensim te demit material dhe moral.
Mobingu (bullying/harassment) ne vendin e punes eshte cdo sjellje e perseritur qe ka per qellim ose efekt depertimin e dinjitetit te nje punonjesi, krijimin e nje mjedisi armiqesor, te frikeshem, ose poshtrrues. Perfshine sulme verbale, izolim social, ngarkim me detyra te pamundura, kercenim, dhe forme te tjera te dhunes psikologjike.
Punedhenesi eshte i detyruar te: krijoje politika kunder mobingut, trajnoje stafin per njohjen dhe parandalimin e mobingut, krijoje mekanizma per raportim te sigurte, hetoje ankesat menjehere, marre masa ndeshkuese ndaj kryeresve, dhe mbrojre viktimat nga hakmarrja.
Punonjesi mund te raportoje mobingun tek: menaxhimi i larte ose departamenti i BNj-se se kompanise, Inspektorati i Punes, Avokati i Popullit (Ombudspersoni), dhe gjykata kompetente. Nese mobingu perfshin elemente penale (kercenim, sulm fizik), mund te behet edhe denoncim ne polici.
Moduli i BNj-se ne Klikont ju ndihmon te menaxhoni punonjesit, dokumentet, ankesat, dhe perputhjen ligjore ne nje platforme te vetme.
Dosjet e punonjesve, ankesat, perputhja ligjore, te gjitha ne nje vend.